Nederland maakt zich op voor de lancering van Netwerken 3.0. Een communicatiemodel dat de volgende stap belooft te zijn in het bereiken van een efficiënte allocatie van de steeds schaarsere arbeidsplaatsen. Hier en daar – en steeds frequenter – worden al stilletjes pilots uitgevoerd. Die blijken zeer succesvol. Opvallend: Egypte heeft hierin een grote voorsprong op Nederland.

(nb. ik schreef dit verhaal oorspronkelijk voor het blog van Commtopp)

U weet niet wat u van Netwerken 3.0 moet verwachten? Ik zal het u uitleggen. Ik begin bij het UWV en leg u eerst Netwerken 1.0 uit.

Werkzoekenden leren netwerken is een speerpunt in het werkgelegenheidsbeleid van het huidige kabinet – als iedereen een sollicitatiebrief kan schrijven en netwerken is de werkloosheid in Nederland opgelost – en het UWV geeft er trainingen in. Dit gebeurt nog volgens de inmiddels volstrekt verouderde methode Netwerken 1.0: alleen tegen mensen die je kent zeggen dat je een baan zoekt.

Brief schrijven, sollicitatiegesprek, een beoordeling aan de hand van objectieve criteria van geschiktheid en daarna een vaste baan, is inmiddels een volstrekt achterhaalde methode om werk te vinden. Iedereen moet permanent netwerken en flexibel zijn.

Netwerken 2.0. Betalen voor ‘misschien’

Ik ben al bezig met netwerken 2.0. Tijdens de ‘reorganisatie’ bij mijn vroegere werkgever heeft de vakbond een sociaal plan afgedwongen bij de werkgever, en daarin zit een Werk-naar-werk-traject. Tenminste, zo noemt de vakbond dat. De werknemers noemen het een Werk-naar-werk-dat-er-niet-is-traject.

U weet niet wat netwerken 2.0 is? Betaald netwerken. Mijn oude werkgever betaalt een bureau om mij aan het werk te helpen. En dat bureau betaalt weer mensen om met mij te praten over het zoeken naar werk. Misschien kent mijn betaalde netwerkcontact dan wel iemand die iemand zoekt. Of iemand die iemand kent die iemand zoekt.

Het zwakke punt van 2.0 zit in dat ‘misschien’. Heel erg efficiënt klinkt het niet, en een update kan daarom niet lang op zich laten wachten. Als je veel geld uitgeeft wil je immers zekerheid.

Netwerken 3.0. Betalen voor zekerheid

Hoe het wel moet? Dat zag ik in Egypte. Een geweldig land! Ik denk dat het UWV alle Nederlandse werkzoekenden daar eens naartoe moet sturen, dat kan van de 1000 euro van de opleidingsvoucher. Wat je in dat land al niet kunt leren over netwerken! Prachtig, zoals ze ons daar ver vooruit zijn.  In Egypte kun je niets regelen zonder een wusta, een ‘netwerkrelatie’, al dan niet betaald (Netwerken 1.0 of 2.0), maar ook Netwerken 3.0 is er zeer populair.

Zo vroeg ik er eens een man, of hij een winkel wist waar men een goed ud (=Arabische luit) kon kopen. Natuurlijk wist hij dat! De beste in Caïro!

En zo zaten we even later bij oom Mahmoed. Want altijd als je in Egypte iets vraagt, komt je bij een broer, een oom of een vriend. Taxi nodig? “Ik ken wel iemand die iemand kent die…” En altijd is je netwerkcontact ‘de beste’, dus wat wil je nog meer?

Wilt u werk? Dan is men in Egypte Netwerken 2.0 al lang voorbij.  Waarom betalen voor ‘misschien’, als je zekerheid kunt krijgen? Het is veel efficiënter om rechtstreeks te betalen om een baan te krijgen. En waarom niet? Volgens de leer der economie en het kapitalisme gaat de prijs van middelen omhoog als ze schaars worden, en wat is er tegenwoordig schaarser dan werk?

De Egyptenaar ziet het als een goede investering. In Nederland investeer je tegenwoordig al snel een ton studiegeld om een vak te leren waarin je waarschijnlijk nooit werk krijgt. Weggegooid geld.

Waar betaal je in Nederland die ton studieschuld van af? Na je opleiding kom je in het circuit van werkervaringsplaatsen, stages en flexibele contactjes op of onder het minimumloon. Is het niet veel efficiënter om die ton meteen te gebruiken op een manier die je werkzekerheid geeft, en misschien wel een hoger loon?

Marktwerking, privatisering en aandeelhouderskapitalisme.

Dit is het principe achter Netwerken 3.0. Het is in alle opzichten modern, en het verenigt al het goede van het kapitalisme in zich: marktwerking, privatisering en aandeelhouderskapitalisme. In Egypte is deze manier van netwerken reeds geoptimaliseerd. Je laat degene die je aan werk helpt – feitelijk je aandeelhouder – meedelen in de winst. Je betaalt hem bijvoorbeeld 10% van je loon, zolang je werkt. En het mooie: de staat bemoeit zich nergens mee, het arbeidsmarktbeleid is helemaal geprivatiseerd.

Op dit moment wordt bijvoorbeeld een bekende oude piramide gerestaureerd. Volgens de Nederlandse methode zou zoiets Europees worden aanbesteed. Stapels papier, rapporten, en ambtenaren die zich er over buigen. Egypte barst van de goed opgeleide archeologen. In Nederland zouden die de aanbesteding vast en zeker winnen, en zo’n piramide met de troffel in de hand gaan restaureren. Jaren, en jaren werk. Je moet er niet aan denken, de geldverspilling!

Nee, dan de Egyptische manier van Netwerken 3.0. Daar vraagt de ambtenaar die de aanbesteding moet regelen: “Zeg ken jij iemand die…?” En dan komt de broer, oom of vriend die toevallig de beste betonstorter is, en die best bereid is zijn aandeelhouders rendement te betalen over zo’n winstgevende onderneming. Een paar weken later al is de hele piramide vol beton gestort en de klus geklaard. Uit de hele wereld komen verbaasde – ja zelfs geschokte – reacties: “Hoe is het mogelijk?”

In Nederland zal die verbazing binnenkort een stuk minder zijn. Netwerken 3.0 kan hier niet lang op zich laten wachten. Volgens het UWV heeft iedereen Wusta’s nodig, en waarom zou je daar geen aandeelhouders van maken? Niet iedereen heeft immers invloedrijke familie of vrienden die je aan een baantje kunnen helpen, of heeft de juiste sociale vaardigheden voor Netwerken 1.0 of 2.0.

Is het dan niet efficiënter, transparanter en eerlijker om die banen gewoon te verkopen? Maak van de arbeidsmarkt een echte arbeidsmarkt, waarin de waarde van een arbeidsplaats volkomen transparant wordt via het prijsmechanisme. In Egypte doet iedereen het, en iedereen weet dat het gebeurt.

Het lijkt in Nederland nu nog een hele stap, maar dat is het niet, want netwerken raakt inmiddels al helemaal ingeburgerd.  Sla de krant er maar op na. Er is altijd wel iemand die iemand kent en daar flink aan verdiend.  Zo’n Sander Spijker bijvoorbeeld, heeft dat helemaal in de vingers: hij is actief op de zorgmarkt. Zijn vrouw – minister Schippers – zorgt dat die markt met allemaal onbegrijpelijke en onuitvoerbare regels is ontregeld. Maar geen paniek! Komt u er niet uit, dan kent de minister wel iemand die… En natuurlijk: de beste!

Er zijn veel meer zulke prachtige, inspirerende voorbeelden te geven. Alles wordt momenteel uit de kast gehaald, om werk, of een baan, te vinden, en ook werkgevers tonen een nooit eerder vertoonde creativiteit en wetskennis bij het te werk stellen van werknemers. De brede invoering van Netwerken 3.0 kan dus slechts een kwestie van tijd zijn. Jammer dat het UWV daar nooit iets over vertelt.

Advertisements